به گزارش روابط عمومی وزارت علوم، دکتر محمد حسنزاده، رئیس پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)، با تأکید بر اینکه کتابخانههای دانشگاهی در عصر تحول دیجیتال و هوش مصنوعی نیازمند بازتعریف نقش و کارکرد خود هستند، اظهار داشت: ایرانداک تلاش کرده است با نگاهی آیندهنگر و مبتنی بر استانداردهای جهانی، زیرساختهای لازم برای توانمندسازی کتابخانههای دانشگاهی و پژوهشی کشور را فراهم کند<\/p>\r\n
تدوین استاندارد ملی کتابخانههای دانشگاهی با نگاه به آینده <\/p>\r\n
رئیس ایرانداک نخستین اقدام بنیادین در این مسیر را تدوین استاندارد کتابخانههای دانشگاهی دانست و گفت: این استاندارد با مشارکت گروهی از متخصصان برجسته از دانشگاهها و نهادهای مختلف کشور تدوین شده و هدف آن ارتقای وضعیت کتابخانههای دانشگاهی از نظر ساختاری، حرفهای و فناورانه است. در این استاندارد، بهطور ویژه به تحولات ناشی از هوش مصنوعی و تأثیر آن بر خدمات و فرایندهای کتابخانهای توجه شده است.<\/p>\r\n
شبکه کتابخانههای دانشگاهی؛ صدای واحد کتابخانهها <\/p>\r\n
دکتر حسنزاده در ادامه به طراحی، تصویب و ابلاغ دستورالعمل شبکه کتابخانههای دانشگاهی و پژوهشی کشور اشاره کرد و افزود: این دستورالعمل به معاونان پژوهشی کلیه دانشگاهها ابلاغ شده و دبیرخانه این شبکه در ایرانداک، با مسئولیت رئیس ایرانداک، مستقر خواهد بود. این شبکه میتواند بهعنوان صدای واحد و نهاد هماهنگکننده کتابخانههای دانشگاهی و پژوهشی کشور عمل کند و نقش مؤثری در تعامل با سیاستگذاران و نهادهای تصمیمگیر داشته باشد.<\/p>\r\n
به گفته وی، مقدمات برگزاری مجمع عمومی این شبکه هماکنون در حال آمادهسازی است.<\/p>\r\n
سامانه ملی دادههای کتابخانههای دانشگاهی <\/p>\r\n
رئیس ایرانداک با اشاره به اهمیت دادهمحوری در سیاستگذاری علمی تصریح کرد: گردآوری دادههای کتابخانههای دانشگاهی و روزآمدسازی سالیانه آنها بر اساس دستورالعملهای بینالمللی از دیگر اقدامات مهم ایرانداک است. این دادهها از طریق سامانه آمار کتابخانههای دانشگاهی به نشانی https:\/\/ak.irandoc.ac.ir در دسترس قرار دارد و میتواند مبنای تصمیمگیریهای مبتنی بر شواهد قرار گیرد.<\/p>\r\n
توانمندسازی نیروی انسانی کتابخانهها<\/p>\r\n
دکتر حسنزاده برگزاری دورههای توانمندسازی برای کتابخانهها و کاربران را یکی دیگر از محورهای اصلی فعالیت ایرانداک دانست و گفت: ارتقای مهارتهای حرفهای کتابداران و افزایش سواد اطلاعاتی کاربران، شرط لازم برای ایفای نقش مؤثر کتابخانهها در محیط علمی امروز است. این دورهها با تمرکز بر نیازهای نوین و تحولات فناورانه طراحی شدهاند.<\/p>\r\n
حضور فعال در نهادهای بینالمللی و انتقال تجربه جهانی<\/p>\r\n
وی با اشاره به عضویت ایرانداک در نهادهای بینالمللی مانند ایفلا، یاتول، ترمنت و دیگر مجامع تخصصی اظهار داشت: این عضویتها امکان بهرهگیری از تجربههای جهانی و انتقال دانش و استانداردهای بینالمللی به کشور را فراهم کرده است. در همین راستا، ایجاد شاخه ملی انجمن بینالمللی سازماندهی دانش (ISKO) گامی مهم برای توسعه دانش سازماندهی اطلاعات و تقویت کتابخانههای دانشگاهی و پژوهشی کشور بهشمار میرود.<\/p>\r\n
فهرستگان ملی؛ زیرساختی برای همافزایی کتابخانهها <\/p>\r\n
رئیس ایرانداک توسعه و نگهداری فهرستگان ملی کتابخانههای ایران را یکی از بزرگترین پروژههای اطلاعاتی کشور دانست و گفت: این فهرستگان با محوریت کتابخانههای دانشگاهی و پژوهشی، هماکنون شامل حدود ۵۰ میلیون رکورد و مشارکت بیش از ۳۰۰۰ کتابخانه در سراسر کشور است و نقش کلیدی در اشتراک منابع و تسهیل دسترسی پژوهشگران ایفا میکند.<\/p>\r\n
ابزارهای سازماندهی دانش؛ پیشران هوش مصنوعی در کتابخانهها <\/p>\r\n
دکتر حسنزاده توسعه و نگهداری اصطلاحنامهها و آنتولوژیها را از دیگر مسئولیتهای مهم ایرانداک برشمرد و افزود: این ابزارها زیربنای سازماندهی اطلاعات، بازیابی پیشرفته و کاربردهای هوش مصنوعی در کتابخانههای دانشگاهی و پژوهشی هستند و نقش تعیینکنندهای در ارتقای کیفیت خدمات اطلاعاتی دارند. از تأمین منابع تا پیوند با زیستبوم نوآوری.<\/p>\r\n
وی همچنین به تأمین منابع علمی و پژوهشی ملی و بینالمللی، گردآوری و اشاعه انتشارات دانشگاهی در قالب کتاب همراه با خدمات ارزش افزوده اشاره کرد و گفت: ایرانداک تلاش کرده است چرخه تولید، سازماندهی و بهرهبرداری از دانش دانشگاهی را بهصورت یکپارچه پشتیبانی کند.<\/p>\r\n
در پایان، رئیس ایرانداک اتصال کتابخانههای دانشگاهی به دادههای غنی و زیستبوم نوآوری کشور از طریق زیسفا را اقدامی راهبردی دانست و تأکید کرد: این اتصال، کتابخانههای دانشگاهی را از نهادهایی صرفاً مصرفکننده اطلاعات، به بازیگرانی فعال در زنجیره ارزش دانش و نوآوری کشور تبدیل میکند.<\/p>\r\n
به گفته دکتر حسنزاده، مجموعه این اقدامات نشان میدهد که ایرانداک با رویکردی جامع و آیندهمحور، در حال زمینهسازی برای ایفای نقشی نوین و راهبردی از سوی کتابخانههای دانشگاهی و پژوهشی کشور در عصر هوش مصنوعی و حکمرانی داده است.<\/p>","content_source":"","content_url":"","content_date_start":"2026-02-10 13:12:16","content_date_event":"2026-02-10 13:12:16","content_date_event_start":null,"content_date_event_end":null,"content_show_title_slider":1,"content_date_last_edit":"2026-02-10 13:13:11","content_date_register":"2026-02-10 13:13:11","content_columns":0,"content_show_img":1,"content_show_details":0,"content_show_related_img":0,"content_show_slider":1,"content_comment":1,"content_score":0,"tag_id":0,"score_average":null,"score_count":null,"score_date_last":null,"uid":177870,"eid":0,"attach_title":null,"attaches":[{"sizes":{"150":".\/cache\/113\/attach\/202602\/776364_2312655412_143_150.webp","300":".\/cache\/113\/attach\/202602\/776364_2312655412_198_207.webp","400":".\/cache\/113\/attach\/202602\/776364_2312655412_198_207.webp","600":".\/cache\/113\/attach\/202602\/776364_2312655412_198_207.webp","900":".\/cache\/113\/attach\/202602\/776364_2312655412_198_207.webp","1200":".\/cache\/113\/attach\/202602\/776364_2312655412_198_207.webp"},"ext":"jpg","file_media":1,"token":2312655412,"files":{"original":{"url":".\/file\/113\/attach\/202602\/776364_2312655412.jpg","width":198,"height":207,"size":0}}}]}]]